Дүниежүзілік геосаяси аренадағы соңғы оқиғаларға терең талдау жасайтын болсақ, АҚШ пен Иран арасындағы тікелей әскери текетірестің жаңа әрі қауіпті кезеңге өткенін байқаймыз.
10 маусымға қараған түні Ормуз бұғазында АҚШ-тың Apache тікұшағы ирандық дронмен атып түсірілгеннен кейін, Вашингтон Иранның оңтүстігіндегі әуе шабуылына қарсы қорғаныс жүйелері мен радиолокациялық станцияларына жоғары дәлдікпен жауап соққысын берді. Бұған қарымта ретінде Иранның Ислам революциясы сақшылар корпусы Иорданиядағы АҚШ-тың Аль-Азрак авиабазасына, Бахрейндегі Бесінші флот нысандарына және Кувейтке алыс қашықтықтағы зымырандар мен ұшқышсыз аппараттар арқылы шабуыл жасады, бұл аймақтағы шиеленісті бұрын-соңды болмаған деңгейге жеткізді.
Дональд Трамп Иран қарулы күштерінің толықтай «хаос» жағдайында екенін және Тегеранның тиімді мәміледен бас тартқаны үшін үлкен «құн төлейтінін» мәлімдесе, Иран президенті Масуд Пезешкиан елдің «соғыс та емес, бейбітшілік те емес» күйден шығу керектігін айтып, ешқандай қысым алдында тізе бүкпейтінін қадап айтты. Бұл әскери қақтығыстар әлемдік энергия нарығына дереу әсер етіп, Brent мұнайының бағасы барреліне 91,70 долларға дейін көтерілді, өйткені әлемдік мұнай мен сұйытылған газдың 20 пайызы өтетін Ормуз бұғазындағы тұрақсыздық инвесторларды «тәуекел сыйлықақысын» есепке алуға мәжбүр етті.
Сонымен қатар, Түркия президенті Режеп Тайып Ердоған Израильдің Сирия мен Ливанға жасаған соққыларын Түркияның ұлттық қауіпсіздігіне тікелей қатер деп бағалап, «уәде етілген жер» туралы иллюзияларға жол бермейтінін мәлімдесе, Биньямин Нетаньяху оны «антисемиттік диктатор» деп атап, Израиль армиясының Иран мен оның прокси-күштеріне қарсы әрекетін жалғастыратынын жеткізді. Бұл екі аймақтық держава арасындағы риториканың қатайғаны Таяу Шығыстағы соғыс отының одан әрі тұтану қаупін арттырып отыр.
Қиыр Шығыста Си Цзиньпиннің Пхеньянға жасаған мемлекеттік сапары Қытай мен Солтүстік Кореяның стратегиялық серіктестігін бекемдеді. Ал Тайвань өзінің батыс жағалауында HIMARS жүйелерін қолдана отырып, материктік Қытайдың ықтимал шабуылына қарсы алғаш рет ауқымды әскери жаттығулар өткізді. Осы уақытта Филиппин Скарборо рифі маңындағы Қытайдың плавучий құрылымдарына қарсы дипломатиялық наразылық білдіріп, аймақтағы территориялық таластардың әлі де өзекті екенін көрсетті.
Ресей-Украина майданында Украина тарапы Ресей аумағына, соның ішінде Чебоксарыдағы әскери зауытқа және Самара облысындағы Новокуйбышевск мұнай өңдеу зауытына 326 дронмен ірі шабуыл жасап, алғаш рет «Фламинго» зымырандарын қолданғаны белгілі болды. Мәскеу Еуроодақтың жаңа санкцияларына және «көлеңкелі флотты» ұстау үшін Жерорта теңізіне әскери кемелер жіберу жоспарларына «қатаң жауап» беретінін ескертіп, бұл әрекеттерді халықаралық теңіз құқығын бұзу деп атады.
Кавказ аймағында Сергей Лавров Арменияның ҰҚШҰ-дағы мүшелігі мен жарна төлемеу мәселесін көтеріп, Ереванның Еуроодақ пен Еуразиялық экономикалық одақ арасындағы таңдауын тезірек анықтауы керектігін айтты. Ол Армения халқының еркіне құрметпен қарайтынын, бірақ бұл таңдаудың тезірек жасалғаны маңызды екенін атап өтті.
Технологиялық салада британдық «Bactery» стартапы топырақ бактерияларынан электр энергиясын өндіретін, техникалық қызмет көрсетусіз 30 жыл бойы жұмыс істей алатын инновациялық жүйені ұсынды. Рухани салада Рим Папасы Лев XIV Барселонаға келіп, әлемдегі ең биік ғибадатханаға айналатын Саграда Фамилияның жаңа мұнарасын ашу салтанатына қатысты. Сонымен қатар, Бангладештегі Трампқа ұқсайтын ақ буйволдың союдан аман қалып, зоопаркте ерекше жағдайда бағылуы әлемдік жаңалықтардың түрлілігін айқындайды.
Тұтастай алғанда, әлем қазіргі уақытта дипломатия мен әскери күштің қатар жүретін, ал экономикалық санкциялар мен технологиялық жарыстың жаһандық саясатты айқындайтын күрделі трансформация кезеңін бастан кешуде. Осы оқиғалардың барлығы халықаралық қауіпсіздік жүйесінің жаңа сын-қатерлерге тап болғанын және жақын арада үлкен геосаяси өзгерістердің орын алуы мүмкін екенін көрсетеді. Бұл мәтін дереккөздердегі барлық маңызды оқиғаларды қамти отырып, олардың өзара байланысын және әлемдік тәртіпке әсерін талдап береді.