АҚШ президенті Дональд Трамптың қауіпсіздігін қамтамасыз ету шаралары бұрын-соңды болмаған деңгейде күшейтіліп жатыр. БАҚ-та тараған ақпаратқа сәйкес, Нью-Джерси штатындағы Бедминстерде президент гольф ойнаған кезде оның маңына АҚШ армиясының AN/TWQ-1 Avenger қысқа қашықтықтағы әуе қорғаныс жүйелері орналастырылған.
Бұл ақпараттың маңызын соңғы күндері Бедминстер маңындағы әуе кеңістігінде болған оқиғалар күшейте түседі. 9 тамызда Солтүстік Американың әуе-ғарыш қорғанысы қолбасшылығы – NORAD Трамп орналасқан гольф-клуб маңындағы уақытша жабық әуе кеңістігіне кірген бірнеше азаматтық ұшақты тіркеді. Олардың екеуін F-16 жойғыштары аймақтан шығарып салған. Ұшақтардың тыйым салынған аумаққа не себепті кіргені әзірге белгісіз.
Иран тарапынан төнетін қауіп те ескеріліп отыр
Америкалық басылымдар Трамптың қауіпсіздігіне қатысты шараларды АҚШ пен Иран арасындағы шиеленістің күшеюімен де байланыстырады.
Соңғы жылдары АҚШ билігі Трампқа қастандық жасауға бағытталған Иранмен байланысты болуы ықтимал бірнеше жоспар туралы мәлімдеген. Қазіргі жағдайда бұл қауіпке зымырандар мен ұшқышсыз аппараттарды пайдалану ықтималдығы да қосылып отыр. Алайда Бедминстерге Avenger кешендерінің нақты Ираннан төнген белгілі бір шабуыл туралы барлау дерегіне байланысты жеткізілгені ресми түрде расталған жоқ. Сондықтан бұл тұсты әзірге БАҚ-тағы болжам ретінде қарастырған жөн.
Иранмен арадағы әскери шиеленістің өзі нақты қауіпсіздік факторына айналып отыр. Биыл маусымда америкалық күштер Ормуз бұғазына бағытталған кемінде төрт ирандық дронды атып түсіргенін мәлімдеген. Ал шілдеде АҚШ пен Иран арасындағы тікелей соққылар уақытша тоқтағанымен, америкалық әскери сарапшылар әуе шабуылына қарсы зымыран қорлары мен Иранның дрондық-зымырандық мүмкіндіктеріне қатысты тәуекелдер сақталып отырғанын жазды.
Avenger қандай қару?
AN/TWQ-1 Avenger – АҚШ армиясының мобильді қысқа қашықтықтағы әуе қорғаныс кешені. Ол HMMWV әскери көлігінің шассиіне орнатылады және негізінен төмен биіктікте ұшатын нысандарды жоюға арналған.
Кешеннің негізгі қаруы – FIM-92 Stinger зымырандары. Бұған қоса, Avenger 12,7 миллиметрлік пулеметпен жабдықталған. АҚШ армиясының мәліметтері оның ұшқышсыз аппараттарға, тікұшақтарға, төмен ұшатын ұшақтар мен басқа да әуе нысандарына қарсы қолданылатынын көрсетеді. 2026 жылғы Balikatan жаттығуы кезінде Avenger жүйесі Stinger зымыранымен MQM-170C нысана-дронын жойған.
Сондықтан мұндай кешеннің президент орналасқан аумаққа жеткізілуі күзет жүйесінің енді тек жерде жасалуы ықтимал шабуылмен шектелмей, дрон немесе төмен биіктіктегі әуе нысанынан төнетін қатерді де қамтитынын көрсетеді.
Бедминстердің үстін F-16 ұшақтары да күзетті
Трамп 7 тамызда демалыс күндерін өткізу үшін Бедминстердегі өзіне тиесілі Trump National Golf Club кешеніне барған.
9 тамызда президент сонда болған кезде шектеулі әуе кеңістігі бірнеше рет бұзылды. NORAD мәліметінше, бұған байланысты F-16 жойғыштары көтеріліп, екі азаматтық ұшақты жабық аймақтан шығарған. Әзірге бұл оқиғаның Трампқа қастандық жасау әрекеті болғанын көрсететін мәлімет жоқ.
Дегенмен оқиға президенттің резиденциялары мен гольф алаңдары айналасындағы әуе қауіпсіздігінің қаншалықты күшейгенін аңғартады.
Трамптың қауіпсіздігіне ерекше назар аударылуының тағы бір себебі бар. 2024 жылғы шілдеде Пенсильванияның Батлер қаласындағы сайлауалды митингі кезінде оған оқ атылды. Сол жылдың қыркүйегінде Флоридадағы гольф-клуб маңында тағы бір ықтимал қастандық әрекеті тіркелді. 2026 жылы да Трампқа тиесілі нысандардың маңында бірнеше қауіпсіздік оқиғасы болған.
Президент күзеті жаңа деңгейге шықты
Бедминстердегі жағдай АҚШ президентін қорғау тәсілдерінің өзгеріп жатқанын көрсетеді. Бұрын президент қауіпсіздігі дегенде ең алдымен Құпия қызмет агенттері, мергендер, брондалған көлік, жабық әуе кеңістігі және жойғыш авиация назарға алынатын.
Енді қауіптің сипаты өзгерген сайын мобильді әуе қорғаныс жүйелеріне де қажеттілік туындап отыр. Шағын дрондардың арзандығы және олардың әскери қақтығыстарда кең қолданылуы жоғары лауазымды тұлғаларды қорғауда жаңа талаптар қалыптастырды. Осы тұрғыдан алғанда, Avenger-дің Трамп жүрген аумаққа орналастырылғаны туралы ақпарат расталса, бұл жай қосымша күзет шарасы емес, президентті қорғауда майдан даласында қолданылатын әуе қорғаныс құралдарының іске қосылғанын білдіреді. Ал Иранмен арадағы шиеленіс пен Трампқа қатысты бұрын айтылған қастандық жоспарлары Вашингтонның қауіпсіздік сценарийінде енді жердегі қарулы шабуылмен қатар дрондар мен басқа да әуе қатерлері есепке алынатынын көрсетіп отыр.