Давос додасы: Трамптың «құпия» хаттары мен дипломатиялық майдандағы дүрбелең
Давоста өткелі жатқан Дүниежүзілік экономикалық форум әлі басталмай жатып, дипломатиялық дау-дамайдың ошағына айналды. АҚШ президенті Дональд Трамптың еуропалық лидерлермен ашық текетіреске көшуі және халықаралық этикетті ысырып қоюы әлемдік қауымдастықты есеңгіретіп тастады.
Дипломатиядағы «балалық» әрекет және құпия хаттар АҚШ президенті Дональд Трамп бұрын-соңды болмаған қадамға барып, Франция президенті Эммануэль Макрон мен НАТО Бас хатшысы Марк Рюттенің өзіне жазған жеке хаттарын әлеуметтік желіде жариялап жіберді. Макрон өз хатында Трампқа «досым» деп үн қатып, Давостан кейін Парижде Ресей өкілдерінің, тіпті Путиннің қатысуымен G7 аясында бейресми кешкі ас ұйымдастыруды ұсынған. Ал Рюттенің хатында Трамптың Сирия мен Украинадағы бастамаларына жоғары баға берілген. Сарапшылар мұндай жеке хаттарды жариялауды «дипломатиялық тұрғыдан мүлдем ақылға сыймайтын» және «балалық» әрекет деп бағалап отыр.
Трамптың «Бейбітшілік кеңесі» және шарап соғысы Трамп Давоста өзінің жеке «Бейбітшілік кеңесін» құратынын және оның жарғысына қол қойылатынын мәлімдеді. Бұл кеңеске 50-ден астам елдің лидерлері, соның ішінде Владимир Путин мен Александр Лукашенко да шақырылған. Алайда Франция президенті бұл кеңеске мүше болудан үзілді-кесілді бас тартты. Бұған ашуланған АҚШ президенті егер Макрон райынан қайтпаса, француз шараптары мен шампандарына 200 пайыздық баж салығын енгіземін деп сес көрсетті.
Сауда соғысының жаңа шебі Еуропа мен АҚШ арасындағы тағы бір үлкен дау — Гренландия мәселесі. Трамп бұл аралды АҚШ-тың меншігіне айналдыруды көздейді және «Дания бұл аймақты қорғай алмайды» деген уәж айтуда. Еуроодақ бұл амбицияны «аннексия» деп атап, қарсылық білдіруде. Трамп болса, егер келісім жасалмаса, аралды күшпен иеленуден де тайынбайтынын аңғартты.
Аязды күнгі соққылар және нәтижесіз келіссөздер Давостағы саяси ойындар жүріп жатқанда, Украинадағы жағдай қиындай түсуде. Ресей армиясы Киевтің энергетикалық жүйесіне жаппай соққы беріп, -20 градус аязда 5,5 мыңнан астам көпқабатты үй жылусыз және жарықсыз қалды. Трамп билікке келген бір жыл ішінде Путинмен бірнеше рет сөйлесіп, «бейбіт келісімге жақынбыз» дегенімен, іс жүзінде соғыс тоқтар емес. АҚШ президенті Путинмен кездесулерінен кейін өзінің көңілі қалғанын да жасырмады.
Давостағы биылғы форум «диалог рухына» арналғанымен, Трамптың келуімен ол көбіне «жеке мүдделер мен санкциялар» алаңына айналып бара жатқандай.
