1 шілдеден бастап Temu, Pinduoduo және Taobao-дан арзан тауар алу қиындайды – сарапшы
Шетелдік маркетплейстерден жиі тауар сатып алатын қазақстандықтарды жаңа талаптар күтіп тұр, деп хабарлайды Taulik.kz Digitalbusiness.kz-ке сілтеме жасап.
Қытайдан жеткізілетін тауарларға қатысты жаңа салық талаптарының енгізілуі қоғамда кеңінен талқылануда. Қаржы министрлігі шетелдік сауда платформаларының қызметіне шектеу енгізбей, салықтық реттеу тетіктерін қолдануды жоспарлап отыр. Сарапшылардың бағалауынша, бұл өзгерістер шетелдік интернет-дүкендердегі тауарлардың қымбаттауына себеп болуы мүмкін.
Салық саласының сарапшыларының бірі Дмитрий Казанцевтің айтуынша, жаңа тәртіп 2026 жылғы 1 шілдеден бастап қолданысқа енгізіледі және ол тұтынушылардың онлайн сатып алу үлгісіне әсер етеді.
16% ҚҚС және 5% кедендік төлем
Сарапшының пікірінше, шетелдік маркетплейстер арқылы жүзеге асырылатын сатып алулардағы баға динамикасын түсіндіру үшін екі негізгі фискалдық механизмді бөлек қарастыру қажет.
Біріншісі – 16% қосылған құн салығы (ҚҚС). Жаңа тәртіпке сәйкес, бұл салық шетелдік электрондық сауда платформалары тарапынан дербес есептеліп, тауардың түпкілікті бағасына енгізіледі. Осылайша, тұтынушы үшін салықты жеке төлеу міндеті жойылады, алайда оның экономикалық салмағы өнімнің жалпы құнына тікелей ықпал етеді.
Екіншісі – 5% кедендік төлем. Бұл төлем тек құны 200 еуродан асатын немесе салмағы 31 килограмнан жоғары тауарларға қатысты қолданылады. Бұған дейін мұндай импорттық тауарларға барлық төлемдерді біріктіретін 15% мөлшеріндегі бірыңғай кедендік алым қолданылған болатын. Қазіргі өзгерістер жағдайында салықтық және кедендік төлемдердің бөлектенуі нәтижесінде жалпы кедендік жүктеменің салыстырмалы түрде төмендеуі ықтимал екені атап өтіледі, деді ол.
Шетелдік тапсырыстарды декларациялау міндеттеледі
Қазақстанда шетелден келетін барлық тауарларды декларациялау талабы енгізілмек. Жаңа тәртіпке сәйкес, тапсырыстың құны мен салмағына қарамастан, әрбір жөнелтім кедендік декларациядан өтуі тиіс. Бұл өзгеріс шетелдік интернет-дүкендерден жиі тапсырыс беретін тұтынушылар үшін рәсімдеу тәртібін күрделендіреді. Алайда Еуразиялық экономикалық одақ елдерінен келетін тауарлар бұл талаптан босатылады. Бұл туралы сарапшы Дмитрий Казанцев осылай түсіндірді:
5% кедендік төлем тек белгіленген шектен асқан жағдайда ғана алынады. Ал шетелдік платформалар арқылы сатып алынған барлық тауарлар декларациялануға міндетті болады. ЕАЭО құрамындағы Wildberries пен Ozon арқылы жеткізілетін тауарларға бұл талап қолданылмайды. Яғни құны 200 еуродан төмен немесе салмағы 31 килограмнан аспайтын қарапайым тауарлар да декларациядан өтеді, бірақ мұндай жағдайда кедендік төлем төленбейді.
Мемлекет декларациялау процесін толықтай логистикалық операторлар арқылы жүргізуді қарастырып отыр. Бұл қызметті «Қазпошта», DHL және тапсырыстарды беру пункттері атқаруы мүмкін.
Дегенмен бұл қызметтің ақылы немесе тегін болатыны әлі нақты белгісіз. Тұтынушы декларацияны өз бетінше толтыра алады немесе оны қызмет ретінде рәсімдетуі мүмкін. Алдын ала болжам бойынша, мұндай рәсімдеу құны шамамен 3–4 мың теңге көлемінде болуы ықтимал, деді ол.
Кім ұтып, кім ұтылады?
Жаңа салықтық ережелердің енгізілуі еліміздегі интернет-сауда нарығын айтарлықтай өзгертеді. Мемлекеттік органдар бюджет кірістерінің артқанын хабарласа, отандық бизнес уақытша бәсекелік артықшылыққа ие болуы мүмкін. Ал қарапайым тұтынушылар үшін шығынның өсуі күтіледі. Сарапшы Дмитрий Казанцевтің айтуынша, шетелдік сауда платформаларындағы барлық тауарлар сөзсіз қымбаттайды. Бұл жағдай қазақстандық маркетплейстер мен жергілікті сатушылардың бәсекеге қабілеттілігін арттырғанымен, негізгі салмақ тұтынушыға түседі. Оның пікірінше, салық кодексіндегі қазіргі реформалар көбіне түпкілікті сатып алушының шығындарын арттырады.
