Түркістан облысындағы ірі алаяқтық: Шетелдік азамат басқарған қылмыстық топ 125 миллион теңгеден астам шығын келтірген
Түркістан облысында құқық қорғау органдары жоғары технологиялық құралдарды пайдалана отырып, азаматтардың сеніміне кірген аса ірі көлемдегі алаяқтық дерегінің жолын кесті. Арнайы прокурорлар жүргізген сотқа дейінгі тергеп-тексеру амалдары нәтижесінде, Қазақстан аумағында жүрген шетелдік азаматтың ұйымдасқан қылмыстық топ (ҰҚТ) құрып, оған басшылық еткені анықталды. Бұл қылмыстық топтың әрекетінен ондаған азамат зардап шегіп, мемлекет пен жеке тұлғаларға орасан зор материалдық нұқсан келген. Журналистік зерттеу барысында белгілі болғандай, қылмыскерлердің құрығына іліккен 21 жәбірленушіге келтірілген жалпы шығын көлемі 125 миллион теңгеден асып жығылған.
Қылмыстық топтың жұмыс істеу механизмі өте мұқият жоспарланған және заманауи технологияларға негізделген. Олар негізінен интернет-алаяқтық пен телефон арқылы алдау әдістерін шебер меңгерген. Тергеу мәліметтеріне сәйкес, күдіктілер өздерін пошта ұйымдарының немесе байланыс операторларының қызметкері ретінде таныстырып, азаматтарға ұялы байланыс арқылы қоңырау шалған. Психологиялық қысым мен сенімді сөйлеу мәнерін пайдалана отырып, олар адамдарды алдап, соңғыларының атына заңсыз түрде несиелер рәсімдеген. Осылайша алынған қомақты қаражатты қылмыстық топ мүшелері өз иелігіне өткізіп, ізін суытып отырған.
Бұл іс бойынша Қазақстан Республикасы Қылмыстық кодексінің бірнеше баптары негізінде қылмыстық іс қозғалды. Атап айтқанда, күдіктілерге 190-баптың 4-бөлігі 1-тармағы (алаяқтық) және 262-баптың 1-ші және 2-ші бөлімдері (ұйымдасқан топ құру және оған қатысу) бойынша айып тағылып отыр. Бұл баптардың санкциялары ауыр қылмыстар санатына жатады және ұзақ мерзімді бас бостандығынан айыру жазасын қарастырады. Қазіргі таңда 20 күдіктіге қатысты сот шешімімен «күзетпен ұстау» бұлтартпау шарасы таңдалды,. Дегенмен, қылмыстық топтың барлық мүшелері әлі құрықталған жоқ; тағы екі адамға халықаралық іздеу жарияланды,.
Жәбірленушілерге келтірілген шығынды өтеу мәселесі де бақылауға алынған. Тергеу барысында жәбірленушілерге 20 миллион теңге қайтарылды. Сонымен қатар, келтірілген залалды өтеуді қамтамасыз ету мақсатында күдіктілерге тиесілі үш автокөлікке арест қойылды. Шығынның қалған бөлігі сот процесі барысында мәжбүрлі түрде өндірілетін болады. Бұл оқиға цифрлық заманда азаматтардың барынша сақ болуы керектігін тағы бір мәрте еске салады. Байланыс операторлары мен мемлекеттік органдар бейтаныс адамдарға жеке деректерді бермеуге және күмәнді операцияларға келіспеуге шақырады.
Түркістан облысының прокуратурасы бұл істің аяғына дейін жеткізілетінін және кінәлілердің заң алдында тиісті жазасын алатынын мәлімдеді. Шетелдік азаматтың мұндай ауқымды қылмыстық топты Қазақстан ішінде құруы – құқық қорғау жүйесі үшін үлкен сын және киберқылмыспен күресті күшейту қажеттігінің белгісі. Сот алдындағы тергеудің аяқталуы қылмыстық топтың әрекетіне нүкте қоюдың алғашқы қадамы ғана. Алдағы уақытта сот бұл іс бойынша түпкілікті шешім шығарып, зардап шеккен азаматтардың құқықтары толық қорғалуы тиіс.
