АҚШ пен Израильдің шабуылдарына жауап ретінде Иран 2026 жылғы 28 ақпаннан бастап Парсы шығанағындағы бірқатар мемлекеттердің аумағына және Таяу Шығыс өңірінен тыс елдерге соққы бере бастады. Тегеран бұл әрекеттерін сол мемлекеттердегі АҚШ әскери базалары мен америкалық мүдделерге бағытталған шабуыл деп түсіндіреді.

Алайда Иранның көршілес елдерге қарсы әскери әрекеттерге барғаны АҚШ басшылығын да таңғалдырған. АҚШ президенті Дональд Трамп сұхбаттарының бірінде Ислам Республикасының аймақтағы өз көршілеріне де соққы жасауы өзі үшін «ең үлкен тосын жайттардың бірі» болғанын айтқан.

Соғыс барысында Иран шабуылдарының нысанасына бірнеше мемлекет ілікті.

Біріккен Араб Әмірліктері

Иран соққылары ең көп бағытталған ел – Біріккен Араб Әмірліктері болды. Әмірліктер қорғаныс министрлігінің мәліметінше, 10 наурызға дейін ел аумағына 1700-ден астам зымыран мен дрон ұшырылған. Әуе қорғаныс жүйелері, жойғыш ұшақтар мен тікұшақтар олардың шамамен 90 пайызын әуеде жойған. Соған қарамастан екі зымыран мен 81 дрон ел аумағына құлаған.

Кувейт

Кувейтке де соғыс басталғалы жүздеген шабуыл жасалған. Ел қорғаныс министрлігінің дерегінше, Иран бұл мемлекетке шамамен 240 зымыран мен кемінде 430 ұшқышсыз аппарат жіберген. Олардың басым бөлігі оңтүстік және солтүстік аймақтарға бағытталған. Нысаналардың бірі – АҚШ әскері орналасқан Әли әл-Салем әуе базасы.

Бахрейн

Бахрейн қорғаныс күштерінің бас қолбасшылығы соғыс басталған алғашқы он күн ішінде ел әскерилері 102 зымыран мен 170-тен астам дронды жойғанын мәлімдеді. Шабуылдар барысында мұнай өңдеу зауыттары да нысанаға алынған.

Катар

3 наурызда Иран Катардағы АҚШ-тың Аль-Удейд әуе базасына екі баллистикалық зымыранмен соққы жасады. Бір зымыран әуеде ұсталып, екіншісі база аумағына түскенімен, адам шығыны болған жоқ.

2 наурызда Катар Иран соққыларына байланысты сұйытылған табиғи газ өндіруді уақытша тоқтататынын хабарлады. Бұл ел әлемдік СПГ экспортының шамамен 20 пайызын қамтамасыз етеді.

Иордания

9 наурыз күні кешке Иран зымырандары Иорданияның шығысындағы Азрак қаласы маңындағы әскери әуе базасына соққы жасады. Бұл базада АҚШ пен Германия әскерилері де орналасқан. Неміс люфтваффесінің жанармай құятын ұшақтары мен әскери-көлік ұшақтары да осы жерде тұрады. Шабуыл негізінен америкалық секторға бағытталғанымен, неміс казармаларына да зақым келген. Сарапшылардың айтуынша, оған әуеде жойылған зымырандардың сынықтары себеп болуы мүмкін.

Сауд Арабиясы

Сауд Арабиясы әуе қорғаныс жүйелері Шейба мұнай кен орны мен АҚШ әскері орналасқан «Принц Сұлтан» әуе базасына бағытталған кемінде тоғыз зымыран мен жүзге жуық дронды ұстап қалғанын хабарлады.

Оман

Парсы шығанағындағы елдердің ішінде Иран шабуылдарынан ең аз зардап шеккен мемлекет – Оман. БАҚ мәліметінше, бұл елдің аумағына кемінде сегіз дрон ұшырылған. Ормуз бұғазында кемелерге қауіп төнгеннен кейін бірнеше мұнай танкері Оман порттарына тоқтауға мәжбүр болды.

Әзербайжан

5 наурыз күні төрт дрон Әзербайжанның Нахичевань қаласындағы әуежай мен Шакерабад ауылындағы мектепті нысанаға алды. Шабуыл салдарынан екі адам жарақат алды. Әзербайжан президенті Ильхам Әлиев бұл оқиғаны «террористік шабуыл» деп бағалап, оған Иранды айыптады. Ал Тегеран өз қатысын жоққа шығарды.

Кипр

2 наурызға қараған түні ирандық дрон Кипрдегі Акротири британдық әуе базасына соққы жасады. Бұл – Иранның Еуроодақ аумағына жасаған алғашқы және әзірге жалғыз шабуылы. Базаға аздаған материалдық шығын келген.

Кипр президенті Никос Христодулидис елінің ешқандай әскери операцияға қатыспайтынын және қатысу ниеті жоқ екенін мәлімдеді.

Акротири базасына жасалған шабуыл Еуроодақ елдерін Ирандағы соғысқа қатысты ортақ позицияны қайта қарауға итермеледі. Ұлыбританияның қорғаныс министрі Джон Хили британдық ұшақтар Бахрейн мен Кипрдегі базалардан ұшып шығып, анықталған жағдайда дрондар мен зымырандарды жоюға дайын екенін айтты.

Қаласаңыз, осы материалды қысқа жаңалық форматына (120–150 сөз) немесе аналитикалық нұсқаға (себеп–салдарын талдайтын) қайта өңдеп беріп те жасай аламын.

АҚШ Ормуз бұғазы маңында Иранның 16 миналы катерін жойды

Шұғыл