Телефон арқылы сөйлескен Нетаньяху Тоқаевқа не айтты?
Израиль премьер-министрі Биньямин Нетаньяху Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаевқа телефон соғып, Астананың Ибраһим келісіміне қосылуын "батыл және алыс көретін қадам" деп атады. Бұл шешім Орталық Азия үшін не береді және Қазақстанға қандай артықшылықтар әкеледі?
Нетаньяху мен Тоқаев не туралы сөйлесті?
2026 жылы Израиль Премьер-министрі Биньямин Нетаньяху Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаевқа телефон арқылы хабарласты. Әңгіменің басты тақырыбы – Қазақстанның Ибраһим келісіміне қосылу туралы тарихи шешімі болды.
Израиль басшысының бағасы
Нетаньяху Тоқаевтың шешімін жоғары бағалап, оны халықаралық бейбітшілік пен тұрақтылықты нығайтудағы маңызды қадам деп атады.
"Қазақстанның Ибраһим келісіміне қосылуы тек екіжақты қатынас емес, бұл бүкіл аймақтағы халықаралық диалогтың жаңа деңгейі"— деп атап өтті Израиль премьер-министрі.
Телефон сөйлесуде не талқыланды?
Екі мемлекет басшысы келесі мәселелерді қамтыды:
Екіжақты ынтымақтастық:
Экономикалық байланыстарды тереңдету
Инвестициялық жобаларды дамыту
Технологиялық алмасу
Халықаралық күн тәртібі:
Аймақтық қауіпсіздік мәселелері
Көпжақты ынтымақтастық
Жоғары деңгейдегі сапарлар ұйымдастыру
Ибраһим келісімі дегеніміз не?
Ибраһим келісімі (Abraham Accords) – бұл 2020 жылы АҚШ-тың қолдауымен Израиль мен араб елдерінің арасында жасалған бейбітшілік туралы келісімдер жиынтығы.
Қазір кімдер қатысады?
2020 жылдан бастап келесі елдер Ибраһим келісіміне қосылды:
Біріккен Араб Әмірліктері (2020)
Бахрейн (2020)
Марокко (2020)
Судан (2020)
Қазақстан (2025)
Маңызды: Қазақстан Орталық Азиядан бұл келісімге қосылған алғашқы мемлекет болды.
Қазақстан Ибраһим келісімінен не алады?
Халықаралық сарапшылар Қазақстанның бұл келісімге қосылуынан бірнеше маңызды артықшылық көреді:
1. Экономикалық артықшылықтар
Инвестициялар мен технологиялар:
Израильдің жоғары технологиялық компанияларымен ынтымақтастық
IT, киберқауіпсіздік, биотехнология салаларында тәжірибе алмасу
Венчурлық қорлармен байланыс
Ауыл шаруашылығы:
Қуаңшылыққа төзімді технологиялар
Су үнемдейтін суару жүйелері
Заманауи агротехнологиялар
2. Геосаяси артықшылықтар
Орталық Азиядағы дипломатиялық беделді нығайту
Батыс пен Шығыс арасындағы медиатор рөлі
Халықаралық ұйымдардағы ықпалды арттыру
3. Қауіпсіздік саласы
Террористік қауіпке қарсы тәжірибе алмасу
Киберқауіпсіздік жүйелерін жетілдіру
Қауіпсіздік қызметтерінің біліктілігін арттыру
